IPCC ja of nee

Het Klimaatverbond is voor haar leden gedoken in de commotie over het IPCC-rapport. Wat is er aan de hand? Het IPCC geeft iedere vijf jaar een overzicht van de stand van de wetenschap rond de klimaatverandering. Het rapport bestaat uit drie dikke rapporten, ieder zo'n 1000 pagina's. Het eerste rapport gaat over de natuurwetenschappelijker aspecten (het waarom), deel twee gaat over de gevolgen en aanpassingsmaatregelen en deel drie over de mogelijkheden om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Het IPCC  doet geen eigen onderzoek, maar geeft een overzicht van de stand van de wetenschap. In de drie rapporten worden vele honderden onderzoeken besproken en samengevat. Het laatste rapport is van 2007.

Naast de drie rapporten zijn er nog drie uitgebreide technische samenvattingen over deze onderwerpen en één samenvatting voor beleidsmakers. Deze laatste samenvatting wordt geschreven door de hoofdauteurs van de drie rapporten en vervolgens regel voor regel doorgelopen met vertegenwoordigers van alle landen van het Klimaatverdrag. Op deze manier ontstaat er een behapbare samenvatting waar alle landen zich in kunnen vinden. Olieproducerende landen bijvoorbeeld vinden dat teksten over de oorzaak moeten worden afgezwakt en landen die nu al te maken hebben met zeespiegelrijzing vinden dat teksten over de gevolgen best wel sterker kunnen.

Het belang van deze samenvatting is groot, omdat de discussie over de stand van de wetenschap dan gesloten is op het moment dat de politieke onderhandelingen beginnen. In dit geval moest er in 2009 overeenstemming zijn over de samenvatting, voordat de conferentie in Kopenhagen begon.

In deel II, over de gevolgen van Klimaatverandering blijkt een aantal onzorgvuldigheden te staan. Zo staat er in dat de gletsjers in de Himalaya in 2035 zullen zijn gesmolten in plaats van in 2350. Een andere onjuistheid is dat het rapport ten onrechte meldt dat 55% van Nederland beneden zeeniveau ligt. Dat had moeten zijn dat 55 % van Nederland zo laag ligt dat het te maken kan krijgen met zeespiegelstijging en overstromende rivieren. Dat komt erg onzorgvuldig over en zullen wel meer van dat soort onzorgvuldigheden naar boven worden gehaald. Blijkbaar werkt het systeem van panels die ieder hoofdstuk en artikel moeten beoordelen niet goed.

Deel II heeft echter geen invloed op de belangrijkste conclusies van dit IPCC-rapport. Dat zijn dat (1) de concentratie broeikasgassen stijgt door menselijk handelen (gebruik van fossiele brandstoffen, ontbossing en intensieve landbouw en veeteelt), dat (2) het klimaat op aarde snel verandert, dat (3) het grootste deel van de klimaatverandering met meer dan 90% zekerheid het gevolg is van menselijk handelen en dat (4) de klimaatverandering doorzet. Deze staan allemaal in deel I van het IPCC-rapport.

Een uitgebreidere toelichting staat op www.hier.nu.

Het is goed dat wetenschappers en klimaatsceptici zich blijven buigen over de resultaten van de onderzoeken die de basis vormen voor het rapport. Onzorgvuldigheden verwijderen en zorgen dat deze niet meer terugkomen in het nieuwe rapport dat over 2 jaar klaar moet zijn. Wat echter niet goed is, is dat tegenstanders van het klimaatdenken nu claimen dat alle maatregelen die de concentraties van broeikasgassen verminderen moeten worden stopgezet. Zij vergeten dat die maatregelen niet genomen worden om alleen het Klimaatprobleem op te lossen. We kunnen binnen een paar decennia niet meer over onuitputtelijke hoeveelheden olie en gas beschikken. De prijsstijgingen in 2008 waren daar al een voorbode van. Daar moet op worden geanticipeerd door onderzoek en aanpassingen van onze energie infrastructuur.

Overheden vinden de legitimatie voor hun klimaatbeleid in het feit dat zij door energiebesparing en inzetten op duurzame energie, de energierekening voor hun inwoners betaalbaar houden en de volgende generaties niet voor hoge kosten laten opdraaien. Het denken in one-liners mag deze initiatieven niet in de knop breken.