Lid worden van Vereniging Klimaatverbond Nederland

De Vereniging Klimaatverbond Nederland, ook wel kortweg Het Klimaatverbond genoemd, is een dynamisch netwerk van gemeenten, provincies en waterschappen, dat samenwerkt aan projecten, kennis uitwisselt en belangen behartigt om een effectief lokaal klimaatbeleid te verankeren, uit te voeren en zichtbaar te maken. Klimaatbeleid is voor ons zowel verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering, als mondiale samenwerking. We hebben 148 gemeenten, 11 provincies en twee waterschappen als lid. De Klimaatverbondgemeenten vertegenwoordigen samen bijna zeven miljoen inwoners. De leden zijn door het lidmaatschap tevens geassocieerd lid van Energie-Cités, een organisatie met leden die verspreid zijn over 150 landen en vertegenwoordigingen van meer dan 500 steden.

Voor elkaar, met elkaar

Door lid te zijn van Het Klimaatverbond onderstrepen lagere overheden dat ze werk maken van hun klimaatbeleid. Het lidmaatschap is een besluit van het gemeente- of provinciebestuur. Behalve dat het lidmaatschap als "statement" werkt, is Het Klimaatverbond een bestuurlijke belangenclub van gemeenten die actief zijn op het gebied van klimaatbeleid. Zo speelde Het Klimaatverbond bijvoorbeeld een rol in de vorming en vervolgens aanpassing van de BANS-regeling en de opvolger de SLOK en bij het in november 2007 gesloten klimaatakkoord tussen minister van VROM en de VNG.

Leden helpen elkaar bij de uitvoering ervan, niet iedereen hoeft tien keer het wiel uit te vinden. Via mail, de website en het secretariaat gaat de informatie heel snel rond.

De lobby en belangenvertegenwoordiging voor toekomstige regelingen op het gebied van het klimaatbeleid, duurzaamheid en energie kon tot stand komen dankzij de grote achterban van actieve gemeenten. Dat is het mindere zichtbare werk van Het Klimaatverbond, evenals het in internationaal verband uitwisselen van informatie en het binnenhalen van Europese subsidies.

Als vereniging heeft Het Klimaatverbond een bescheiden, maar slagvaardig bureau tot haar beschikking. Wij willen het lidmaatschap van onze organisatie financieel laagdrempelig houden. Indachtig de doelstelling om het streven naar een vooruitstrevend milieubeleid breed uit te dragen, kunnen hierdoor ook gemeenten met een geringer aantal inwoners actief deelnemen.

Het bureau informeert adequaat de leden via de website en digitale nieuwsbrieven, zij ondersteunt de thematische kennisnetwerken die met en door de leden worden opgezet wanneer de actualiteit daar aanleiding voor geeft.

Geschiedenis en achtergrond

Nadat het VN-rapport van de Commissie Brundtland `Our Common Future` in 1987 de zorg voor het evenwicht in het milieu had verwoord, publiceerde in 1990 het International Panel on Climate Change over de niet in de hand te houden klimaatveranderingen. Tijdens een conferentie over deze thema`s in Berlijn in datzelfde jaar, werd - in overleg met vertegenwoordigers uit de Amazoneregenwouden in Zuid-Amerika - besloten om juist op lokaal niveau de handen ineen te slaan. Berlijn, Frankfurt am Main, Graz en Den Haag zetten als eerste de schouders eronder: energiebesparing, terugdringen van CO2-uitstoot, geen tropisch hardhout benutten en bewustmaking van bestuur en burgerij.

Het idee om als gemeenten, dus dicht bij de bevolking en het bedrijfsleven, een gezamenlijke verantwoordelijkheid te nemen en het klimaatbeleid verder te initiëren, vond gehoor. Vele plaatselijke bestuurders meldden zich aan, waaronder ook Nederlandse overheden.
Tijdens de bijeenkomst in 1991 in Graz, Oostenrijk, werd de internationale vereniging Klimabündnis/Alianza del Clima opgericht: het verbond van steden met regenwoudvolken in en rondom het Amazonegebied ter bescherming van de aardatmosfeer.

Ter versterking van de band tussen de Nederlandse gemeenten, is in 1992 in Den Haag besloten een Nederlands platform op te richten: de Vereniging Klimaatverbond Nederland. Inmiddels is Klimaatverbond Nederland aangesloten bij het Europese Energie-Cités.

140 Nederlandse gemeenten, alle twaalf provincies en één waterschap vormen ondertussen een deel van het internationale netwerk van bijna 1000 gemeenten en regio's in zo'n tien Europese landen.

Doelstelling

De doelstelling van de vereniging is opgenomen in artikel 2 van de statuten: het bevorderen van een gezond milieu o.m. door reductie van energieverbruik (zonne-energie, windenergie) en CO2-uitstoot, hulp aan inlandse volken door projecten te ondersteunen, het vermijden van het gebruik van niet duurzaam geproduceerd tropisch hardhout, het uitwisselen van informatie tussen de leden en het stimuleren van milieuaandacht onder bevolking en bedrijfsleven (LA21). In 2000 zijn deze doelstellingen geactualiseerd en vertaald naar de praktijk.

Goede voorbeeld

De vereniging werkt de doelstellingen vooral uit door internationale samenwerking, door contacten met NGO's en ministeries en door het praktisch benutten van de mogelijkheden die gemeentebesturen hebben om de doelstellingen te bereiken. De gemeente, de provincie en het waterschap kan in de "eigen huishouding" het goede voorbeeld geven. Dit geldt zowel voor de infrastructuur (aanleg van fietspaden, optimale inrichting van nieuwe en bestaande stadswijken, bevorderen openbaar vervoer en fietsverkeer) als voor de bouwvoorschriften, het hergebruik van grondstoffen en het energiegebruik. Goede samenwerking met het energiedistributiebedrijf en de woningcorporaties is ook van cruciaal belang, zowel bij nieuwbouw als bij bestaande bouw.

De inspanningen worden ook op Europees niveau erkend. De EU heeft in de voorbije jaren prioriteit gegeven aan Energie-agentschappen in Klimaatverbondgemeenten. M.b.t. de energieprestatie-afspraken tussen het Rijk, de provincies en de gemeenten heeft de Vereniging zich ingespannen om het in februari 2002 gepresenteerde BANS-Klimaatconvenant tot stand te brengen en vervolgens zo effectief mogelijk in te richten. De evaluatieperiode hebben we benut voor de nog meer toegesneden SLOK-regeling.

Vele van onze leden doen al jaren actief mee aan de Week van de Vooruitgang die in 2000 overigens voor het eerst in Europees verband werd georganiseerd. Het Klimaatverbond ondersteunt die activiteiten met het project Groene Voetstappen.

Ondersteuning en uitwisseling

Op dit moment ligt het kernpunt van de activiteiten op het praktisch uitvoeren van de afspraak van het Klimaatakkoord. Daartoe wordt kennisuitwisseling georganiseerd, alsmede de provincies gestimuleerd haar coördinerende rol te vervullen. Het Klimaatverbond is inmiddels de natuurlijke partner op dit terrein voor instanties zoals VROM, SenterNovem en de VNG.

De informatie wordt onder meer uitgedragen via de website en het Klimaatnieuws, de digitale nieuwsbrief van Het Klimaatverbond.

Ook lopen een aantal programma’s die gericht zijn op het creëren van eenvoudig toepasbare panklare methodieken die de communicatie over de klimaatactiviteiten kunnen versterken.

Samengevat:

• - e-mailservice "leden helpen leden". Worstelt een medewerker met een vraag, die vast ook speelt of heeft gespeeld bij een collega, dan kan hij/zij die stellen aan alle collega's die hier ook gebruik van maken. In de regel is er binnen twee uur het benodigde antwoord. Als tegenprestatie mailt de vrager het resultaat/de resultaten nog een keer door naar al die collega's.
• - deelname aan werkgroepen. Heeft een vraag iets meer impact, dan zetten we ad-hoc een werkgroep op. Die diept uit en rapporteert, daaraan kun je wel of niet zelf deelnemen.
• - zo'n twee keer per jaar komen de coördinatoren van voorlopergemeentes bijeen (ieder is vrij om zich als zodanig te benoemen), zij zijn als het ware de denktank die het bestuur van Het Klimaatverbond (bestaande uit bestuurders) aangeeft waar de prioriteiten voor de ondersteuning van de uitvoering moeten liggen. Naast die prioriteitstelling vindt ook veel ervaringsuitwisseling plaats. Omdat kleinere en middelgrote gemeenten een andere problematiek en dynamiek kennen, bekijken we momenteel of we hieruit een apart groepje moeten opzetten.
• - toegang tot subsidies. Als er Europese subsidies op een bepaald gebied zijn, meldt de Climate Alliance dit en kan een gemeente of provincie aangeven mee te willen doen, als het past binnen de eigen plannen. Dit doet deze dan samen met andere Europese lagere overheden. Eenzelfde samenwerking hebben we met ICLEI en Energie-Cités.

Externe activiteiten

Indien het de hoofddoelstellingen van de vereniging helpt uit te dragen, participeert Het Klimaatverbond ook in beurzen en congressen en bemiddelt zij om subsidieregelingen adequater toe te spitsen op de behoeften die er bij lokale initiatiefnemers leven. Wij hebben directe contacten met ondermeer het ministerie van VROM, VNG, IPO, SenterNovem en de Unie van Waterschappen.

Ook werken wij samen met particuliere organisaties (NGO’s) die op het brede vlak van milieu en maatschappij actief zijn, zoals bijvoorbeeld Milieudefensie, het Wereld Natuur Fonds, Greenpeace, Week van de Vooruitgang, NCDO, Trees for Travel, Centra voor Ontwikkelingssamenwerking (COS), BSIK-programma’s Klimaat voor Ruimte en Leven met Water.

De vereniging wil bewust niet alles naar zich toe trekken, maar haar leden juist tot plaatselijke en regionale initiatieven aanzetten. Gemeentebesturen krijgen daardoor de ruimte zich tegenover de bevolking en het bedrijfsleven te profileren, zoals de campagne lokale agenda LA 21 in vele gemeenten van de grond is gekomen door de inzet van de burgerij.

De activiteiten van de vereniging zijn daaraan complementair.

Bestuur

In het bestuur van de vereniging hebben milieuwethouders en -gedeputeerden zitting van diverse politieke kleur: CDA, Christen Unie, D66, GROEN LINKS, PVDA, SP, VVD en een representant van de lokale politieke partijen, juist om te vermijden dat de vereniging in een bepaalde politieke hoek wordt gezet. Mevrouw H. Hafkamp, burgemeester van de gemeente Bergen (NH), is landelijk voorzitter.

Het bestuur komt circa drie keer per jaar in vergadering bijeen. Daarin bespreekt zij de jaar- en activiteitenplannen en zet de grote lijnen uit. Tevens is er ruimte voor uitwisseling van ervaringen. Het bestuur bereidt ook de algemene ledenvergadering voor en stelt de jaarstukken vast. Verder vervullen de bestuursleden een ambassadeursrol.

Het bureau van de vereniging is gehuisvest bij de gemeente Apeldoorn.

Lidmaatschap

Formeel is het lidmaatschap van Het Klimaatverbond een lidmaatschap van het gemeentebestuur. Daarom dient aan de aanvraag een Raadsbesluit of een Collegebesluit, de commissie gehoord hebbende, ten grondslag te liggen. Zodra dit besluit er is, bijvoorbeeld als onderdeel van het besluit m.b.t. SLOK, wordt dit samen met een verzoek tot lidmaatschap toegezonden aan Het Klimaatverbond, middels een Collegebrief. In de brief dienen tevens de volledige gegevens van de betrokken bestuurder en de aangewezen ambtenaar die als contactpersoon optreden namens de gemeente gemeld te worden.

Contributie

De jaarcontributie bedraagt 0,009 euro per inwoner voor gemeenten met een minimum basisbedrag van € 270,-. Voor provincies en waterschappen geldt een basisbedrag van €797,-.

Meer informatie over lidmaatschap en activiteiten is te verkrijgen bij het landelijk secretariaat.