Thema

Klimaatadaptatie

Sinds de oprichting van Klimaatverbond Nederland heeft de focus van de strategie en activiteiten gelegen op klimaatmitigatie, het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen die het klimaatprobleem veroorzaken. Echter, omdat deze activiteiten nationaal en mondiaal te langzaam gaan, blijven de gevolgen van klimaatverandering niet uit. Iedereen zal ermee te maken krijgen en aanpassing aan deze gevolgen, klimaatadaptatie, is daarom noodzakelijk.  Sinds begin 2014 is Klimaatverbond Nederland zich actief aan het oriënteren op het klimaatadaptatievraagstuk en de mogelijke rol die het hierbij kan vervullen.

Klimaatadaptatiebeleid...

... is risicopreventiebeleid.
Klimaatgerelateerde risico’s zullen zich, naast geleidelijke veranderingen als zeespiegelstijging en opwarming, vooral manifesteren door extreem weer en aanverwante extremen zoals insectenplagen. Hoewel er vrijwel zekerheid is dat deze manifestaties van klimaatverandering zich zullen voordoen én de komende decennia zullen accelereren, zullen het tijdstip, de aard en locatie van deze gebeurtenissen moeilijk te voorspellen zijn. Het is niet anders. Dat heeft gevolgen voor de vormgeving van klimaatadaptatiebeleid. Waar mitigatiebeleid te plannen is (zie Energieakkoord), zal adaptatiebeleid veel meer moeten inspelen op de ervaringen met extreem weer en het na die ervaring verhoogde gevoel van urgentie bij burgers en politiek moeten kapitaliseren. Daarom is klimaatadaptatiebeleid dynamisch beleid.

... heeft oog voor korte en lange termijn risico’s.
Er zullen nu maatregelen moeten worden genomen - bijvoorbeeld op het gebied van ruimtelijke ordening, gewasontwikkeling, watermanagement - die de gevolgen op de lange termijn kunnen opvangen. Omdat deze maatregelen veel tijd nemen, zullen ook maatregelen genomen moeten worden die op kortere termijn effect hebben.

... zoekt per risico en schaal naar de relevante actoren en betrekt ze bij de ontwikkeling van beleid.
Vanwege de breedte van de klimaatgerelateerde risico’s en gevolgen is het van belang dat het klimaatadaptatiebeleid niet vanuit een te beperkte invalshoek wordt ontwikkeld. Iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken. Er mag van worden uitgegaan dat mensen vanuit hun eigen vakgebied en situatie het beste in staat zijn om oplossingen te bedenken.

... is geen op zichzelf staand beleid, maar wordt ‘gemainstreamed’ of ‘meegekoppeld’ met  lopende maatregelen. 
Hoewel het van belang is om met name bij overheden mensen te hebben die de breedte van de klimaatadaptatie-agenda scherp in beeld houden, zal de uitvoering van klimaatadaptatie-acties vrijwel altijd mee worden genomen in bestaande programma’s en projecten. Dat is slimmer, goedkoper en duurzamer.

... is mitigatie en adaptatie.
‘Mitigatie is de beste adaptatie’ werd nog tot voor kort door veel klimaatdeskundigen geroepen. Dat is niet waar. Voor effectieve adaptatie zijn soms zelfs mitigatieonvriendelijke acties het effectiefst. Bijvoorbeeld airco tegen hitte. Of sommige mitigatie-acties hebben weer negatieve gevolgen voor adaptatie. Goed geïsoleerde woningen kunnen bijvoorbeeld bij een lange hittegolf een ernstig probleem worden. Afwegingen van risico’s, gevolgen, alternatieven en kosten zullen voortdurend aan de orde zijn bij adaptatiebeleid. Wat wél waar is, is dat adaptatie zonder mitigatie dweilen met de kraan open is. Het is daarom van het grootste belang dat de noodzaak van beide agenda’s stevig aan elkaar gekoppeld blijven.

Publicaties

Voetje voor voetje; Op weg naar een klimaatbestendig Nederland

Workshop 'Hoe betrekken we de samenleving bij klimaatadaptatie?'

Workshop 'Klimaatadaptatie bij een gemeente'

Helpdesk adaptatieteam

Iedereen gaat met de gevolgen van klimaatverandering te maken krijgen. Klimaatadaptatie is daarom een groot en breed werkveld. Bij de helpdesk van het adaptatieteam kunt u terecht met al uw vragen over klimaatadaptatie. U kunt hiervoor een email sturen naar adaptatieteam@klimaatverbond.nl.